26 Mayıs 2026 tarihinde BM Güvenlik Konseyi’nde konuşan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, uluslararası hukuka saygının ciddi bir şekilde erozyona uğradığını vurguladı. “BM Şartı’nın amaç ve ilkelerini savunmak ve BM merkezli uluslararası sistemi güçlendirmek” konulu toplantıda konuşan Guterres, BM Şartı’nın “insanlık için bir yaşam rehberi” olduğunu belirterek, tüm devletlerin adalet ve uluslararası hukuk ilkelerine uyması gerektiğine dair taahhütlerin altını çizdi.
Guterres, “Ancak bugün, bu Şartın temel ilkeleri büyük bir baskı altında. Uluslararası hukuka saygının azalmasına tanıklık ediyoruz. Temel ilkeler sorgulanıyor veya göz ardı ediliyor ve ihlaller çoğunlukla cezasız kalıyor.” ifadesini kullandı. Küresel çatışma sayısının artışına dikkat çeken Guterres, BM’nin kuruluşundan bu yana en yüksek çatışma sayısıyla karşılaşma durumunda olduklarını dile getirdi. Özellikle Rusya ve Ukrayna arasındaki son çatışmaların yanı sıra, İsrail’in Lübnan’daki saldırılarının ve Gazze’deki ateşkes ihlallerinin artışına da vurgu yaptı. ABD ve İran arasındaki Körfez bölgesindeki gerginliğin sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin sonuçlarının belirsizliğini koruduğunu aktardı.
Guterres, hızlanan silahlanma yarışının yanı sıra insan haklarının da ciddi bir saldırı altında olduğunu belirterek, barış ve kalkınma arasındaki ilişkinin giderek daha fazla baskı altında olduğunu ifade etti. “Eşitsizlikler derinleşiyor. Birçok gelişmekte olan ülke, ağır borç yükü altında kalırken, yeterli finansmana erişimde zorluk yaşıyor. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri artık daha da ulaşılmaz hale geliyor.” şeklinde konuştu.
Tüm bu sorunları çözmek için çatışmaların önlenmesine yönelik yatırımlar yapılması ve uluslararası hukukun korunması gerektiğini vurgulayan Guterres, BM Güvenlik Konseyi’nin yapısının günümüz dünyasının jeopolitik gerçeklerini yansıtacak şekilde yenilenmesi gerektiğini ifade etti. “Örneğin, Afrika’nın daimi temsilcisinin olmaması tarihi bir adaletsizliktir. Bu durum, Konseyin güvenilirliğini zedeliyor ve etkinliğini azaltıyor.” dedi. Ayrıca, “daha geniş çok taraflı” bir sistemin de güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Guterres, BM üyesi devletleri BM Şartı’na ve uluslararası hukuka saygılı olmaya çağırdı.
